پيغمبر مىگفتند : آرزو داريم مثل روز بدر اتفاق بيفتد كه جنگ كنيم يا از فيض شهادت بهره مند شويم و يا نام نيك و غنيمت بريم ، چون در روز احد يك عدّه فرار كردند آيت 143 « وَلَقَدْ كُنْتُمْ » نازل شد . مجمع : در روز احد صدا بلند شد كه پيغمبر ( ص ) كشته شده است ، اين آواز در مردم تأثير مختلف داشت بعضى گفتند : اگر پيغمبر مىبود كشته نمىشد : عدّه اى گفتند : به همان هدف كه او مىجنگيد ما هم جنگ مىكنيم تا به او برسيم ، عدّه اى گفتند : اى كاش دسترس بعبد اللَّه ابن ابىّ داشتيم كه از ابو سفيان براى ما امان بگيرد عدّه اى نشسته و بلاتكليف در انديشه بودند يك دسته گفتند : اگر محمّد كشته شده است شما پى همان دين اوّل خود برويد . انس بن نضر عموى انس بن مالك گفت : اى مردم اگر محمّد كشته شده است خداى محمّد كشته نشده است زندگى پس از او براى شما چه سود ؟ به همان ايمان كه او جنگ مىكرد شما هم بجنگيد و با همان كه او مرد شما هم بميريد . آنگاه گفت : خدايا از آنچه مسلمين مىگويند و منافقين مىخواهند انجام دهند من بيزارم پس از آن با شمشير حمله كرد و جنگ كرد تا كشته شد مردى از انصار در خون خود مىغلطيد يكى از مهاجرين بر او گذشت و گفت : فهميدى پيغمبر را كشتند ؟ مرد انصارى گفت : اگر محمّد ( ص ) كشته شده است مأموريت خود را انجام داده است و رسالت خود را ابلاغ كرده است شما از دين خود دفاع كنيد . كعب بن مالك گفت : اوّل كسى كه پس از اين شهرت پيغمبر را شناخت من بودم كه چشمان آن حضرت را از زير كلاه خود ديدم و فرياد كردم : اين پيغمبر ( ص ) است . آيت 144 « وَما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ » در اين موقع نازل شد . ترجمه : [ اى مؤمنين براى شما روشن كرديم كه اين حوادث و شكست و چيرگى در جنگ پند و عبرت است و سرمشق آينده و آزمايش حاضرين ] ، 142 پس گمان مىبريد بهشت نصيب شما است با اينكه هنوز ورزيده نشده‌ايد و نمودار نيست كه كدام دسته ى شما جنگجو و كدام دسته ثابت قدم هستيد ؟ [ براى اينكه خود را بهتر بشناسيد ، بينديشيد كه ] 143 شما بآرزوى جهاد